وبلاگ

پیشرفت فناوری می تواند فقر را ریشه‌کن کند؟

پلتفرم نوآری باز کوشا | پیشرفت فناوری می تواند فقر را ریشه‌کن کند؟

فناوری افزایش دهنده ظرفیت انسان برای بهره بردن از شرایط جدید است، اما به هیچ وجه عامل جایگزین نیست.

در شرایطی وجود نیروی انسانی نامطلوب، مانند پشت میزنشین‌های فاسد دولتی، یا نیروی انسانی دارای حداقل ظرفیت باشد، مانند افرادی که از آموزش ابتدایی محروم شده اند، می توان با قاطعیت گفت که فناوری پیشرفته هیچ کمکی به پیشرفت و توسعه مجموعه نخواهد کرد.
بسیاری از کارشناسان، توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) را به عنوان راهی برای رهایی از فقر جهانی می دانند و به همین دلیل تاکید زیادی دارند تا آن را ترویج کنند.

اما شاید بهتر باشد تا به انسان هایی که قرار است از این فناوری استفاده کنند توجه بیشتری داشته باشند.

در یادداشت کنتارو تویاما (Kentaro Toyama)، محقق دانشکده اطلاعات در دانشگاه کالیفرنیا، که در حال نوشتن کتابی درباره خِرَد در توسعه جهانی است سعی کرده است تا به افسانه پایان فقر به وسیله فناوری پایان دهد.

این یادداشت برای اولین بار در مجله اینترنتی boston review منتشر شده است.

خاطره کنتارو تویاما (Kentaro Toyama)

در آوریل 2004، من در حال بازدید از یک “”تله سنتر”” در روستای کوچک رتوادی، که سه ساعت از بمبئی فاصله دارد بودم.

مرکزی که می گویم در واقع اتاق کوچکی با کف خاکی بود که فقط یک در آلومینیومی ساده داشت، در اتاق به جز یک میز، یک صندلی، یک کامپیوتر شخصی، یک اینورتر و یک باتری بزرگ تراکتور که وقتی برق شبکه در دسترس نبود کامپیوتر را تغذیه می کرد چیز دیگری نبود.

بیرون محوطه هم، یک گاو کوهان دار ساقه های خشک را می جوید، و یک بز در حال چریدن بود.

در آن اتاق پسرکی نشسته بود و درحال تایپ کلماتی در گوگل بود بعدها فهمیدم که والدین این کودک برای آموزش دیدن فرزندشان ماهانه چیزی حدود 2 دلار به معلم خصوصی پرداخت می کنند. این مبلغ تقریبا دو برابر شهریه یک مدرسه خصوصی در آن نواحی است.

من در حوزه ICT4D که بسیار نوپا و تازه است فعالیت می کنم و تخصصم در نرم افزار و کامپیوتر و برنامه نویسی باعث شده است تا شرکت مایکروسافت برای راه‌اندازی و نظارت بر پروژه هایش در هند من را به آن مناطق بفرستد.

این ماموریت کمک زیادی کرد تا از نزدیک شاهد تاثیر تحولات فناوری بر زندگی روزمره مردم فقیر باشم.

اما اگر می خواهید بدانید که ICT4D چیست، باید بگویم این کلمات که مخفف فناوری اطلاعات و ارتباطات برای توسعه است هدفش استفاده از قدرت و امکانات فناوری‌های نوین به ویژه رایانه شخصی، تلفن‌های هوشمند و اینترنت در جهت حل مشکلات اجتماعی به خصوص کاهش فقر جهانی است.

در واقع این پروژه از دو شاخه نشأت گرفته است یکی ظهور یک جامعه بین المللی مشتاق توسعه که دنبال کشف راه‌حل های جدید برای معضلات جامعه جهانی هستند و دومی بسط حوزه نفوذ صنعت و فناوری به بازارهای نوظهور و امور بشردوستانه.

پلتفرم نوآری باز کوشا | پیشرفت فناوری می تواند فقر را ریشه‌کن کند؟

این دومی باعث شد که من به هند نقل مکان کنم و به عنوان یک دانشمند کامپیوتر که برای مرکز تحقیقات مایکروسافت در ایالات متحده کار می کردم، در زمانی که هند به عنوان یک ابرقدرت فناوری اطلاعات ظاهر شده است و این واقعیت باعث افزایش سرمایه گذاری های شرکت های چند ملیتی در آن کشور شده ماموریتی ویژه به آنجا بر عهده من گذاشته شود.

در سال 2004 از من خواسته شد که به راه اندازی یک آزمایشگاه در بنگلور کمک کنم و من از این فرصت استفاده کردم و در حالی که مأموریت اصلی ام گسترش آزمایشگاه و فراهم کردن شرایط مناسب برای مشارکت دادن استعداد های علمی و مهندسی هند در تحقیقات علوم کامپیوتری بود، این شانس را داشتم که یک گروه تحقیقاتی ICT4D راه اندازی کنم، جایی که امیدوار بودم تخصص خود را به چیزی با ارزش اجتماعی وسیع تر و والاتری اختصاص دهم.

در آن زمان، تله سنتر ها فرزندان ICT4D بودند. تله سنتر ها مانند کافه های اینترنتی یا همان کافی نت ها هستند، با این تفاوت که در جوامع فقیر با هدف تسریع رشد اقتصادی-اجتماعی ایجاد شده اند. این مراکز اغلب به طور کامل یا جزئی توسط سازمان های خارجی، دولت ها، سازمان های غیردولتی، دانشگاه ها، حمایت می شوند که هدف های ثانویه مختلفی از سود و تبلیغات تجاری گرفته تا افزایش تعامل با حوزه های رای گیری برای بهره برداری های سیاسی را در بر می گیرند.
پلتفرم نوآری باز کوشا | تله سنتر
در رتاوادی تله سنتر به طور مشترک توسط یک شرکت راه اندازی انتفاعی و یک غیرانتفاعی محلی ایجاد شد.

شرکا بر این باور بودند که این مرکز هم خدمات اجتماعی به مردم ارائه می دهد و هم برای صاحبانش منبع درآمدی خوبی است.

ناگفته نماند که برخی از تله سنتر ها در حقیقت موفق بوده اند و توانسته اند تاثیرات خوبی در جامعه هدف خود بگذارند.

مثلا یکی از اپراتور ها در جنوب هند گزارش داد که با ایجاد یک کنفرانس ویدئویی به موقع بین او و یک متخصص کشاورزی از دانشگاه، محصول بامیه یک کشاورز را از فاسد شدن و خراب شدن نجات داده است.

یکی دیگر از اپراتور ها نیز گزارش داد که پس از افتتاح یک مرکز آموزش کامپیوتر سه برابر افزایش درآمد داشته است و خودش و خانواده اش از فقر نجات پیدا کرده اند.

اما با همه این ها همچنان عناوین مطبوعات در این خصوص همراه با بزرگ نمایی های افسانه ای بوده است:

«کشاورزان سویا در هند به دهکده جهانی ملحق می شوند» (نیویورک تایمز).

«کشاورز کنیایی اینترنت را به عنوان ناجی محصول سیب زمینی خود معرفی کرد» (بی بی سی)

این داستان ها دست به دست هم داده اند تا امید های زیادی را برای تله سنتر ها به وجود آورند:

امید هایی مانند اینکه آموزش از راه دور می تواند به آموزش کودکان کمک کرده و کودکانی که در مناطق دورافتاده هستند مانند یک دانش آموز از امکانات تحصیلی برخوردار شوند.

یا پزشکی از راه دور می تواند سیستم های مراقبت بهداشتی روستایی بسیار ابتدایی و ناکارآمد هستند را بهبود بخشد.

برخی تا این حد پیش رفتند که این مراکز را محملی برای شهروندان متصور شده اند که کمک می کند تا آن ها به صورت مستقیم و با دور زدن مقامات فاسد دولتی به یکدیگر خدمات ارائه دهند و نقش واسطه ها و دلال های حکومتی را حذف کنند.

در همین زمینه و بر اساس همین امیدها و آرزوها یکی از اعضای شورای مشورتی امور علمی نخست وزیر هند، گزارشی ارائه داده است که این مراکز می توانند درآمد را در مناطق دورافتاده و روستایی تا دو برابر افزایش دهند و این یعنی می توان به نابودی فقر روستایی امیدوار بود.

علاوه بر این ام اس سوامیناتان، که به طراح برنامه «انقلاب سبز» هند در زمینه کشاورزی شناخته می شود، خواستار ایجاد تله سنتر در همه 640000 روستای این کشور شد. به همین ترتیب کشور های دیگر نیز از این روند پیروی کرده و برنامه هایی برای راه اندازی تله سنتر های ملی در دست اقدام دارند.

می توان مشاهده کرد که فعالان این حوزه مداوم در حال پمپاژ میزان بالایی از هیجان و امید هستند و با اغراق از دست آورد های آن در رفع مشکلات اجتماعی و آسیب های فقر سخن می گویند.

مثلا نیکلاس نگروپونته

این ایده پرداز طرح یک لپ تاپ برای هر کودک (OLPC)است او پروژه ای که به دستیابی کودکان فقیر در سراسر جهان به لپ تاپ های ارزان قیمت اختصاص دارد، ادعا می کند:

«کودکان در جهان در حال توسعه به جدیدترین فناوری، به ویژه سخت افزار بسیار مقاوم و نرم افزار های نوآورانه نیاز دارند».

جالب است که کوفی عنان نیز علناً از این پروژه حمایت کرده و آن را گام بزرگی در راه فقرزدایی دانسته است.

اما با همه این حرف ها آنچه در واقعیت در حال رخ دادن است چیز دیگری به ما می گوید، رصد شرایط اینگونه نشان می دهد که موفقیت های ICT4D اندک، زودگذر و منقطع است.

در رتوادی، مالک این مرکز تقریباً بیست دلار در ماه درآمد داشت، اما هزینه های ماهانه سخت افزار، برق، اتصال و نگهداری از مرکز حدود صد دلار بود.

به همین دلیل مرکز مدت کوتاهی پس از بازدید من بسته شد، زیرا درآمد آنجا حتی کفاف هزینه های جاری را نمی داد. در حقیقت این مرکز هیچ تاثیری در میزان درآمد اپراتور آن نداشت.

من طی پنج سال به 50 مرکز در سراسر آسیای جنوبی و آفریقا سفر کردم. اکثریت قریب به اتفاق آن ها شباهت زیادی به مرکز روستای رتوادی هند داشتند.

در عموم این مناطق مردم محلی به ندرت برای اینترنت ارزش قائل بودند و زیاد توجهی به اهمیت و کارویژه های آن نمی کردند به همین دلیل اپراتور های مرکز تلفن حتی نمی توانستند خدمات ناچیز موجود را به بازار عرضه کنند.

اکثر آن ها به سرنوشت مرکز رتوادی دچار شدند و بلافاصله پس از افتتاح تعطیل شدند. باید این نکته مهم را همین جا بگویم که گرچه تحقیقات روی کارآمدی این مراکز، از نظر دقت و مقیاس محدود است، اما مشاهدات من را در مورد عملکرد ضعیف این مراکز تأیید می کند.

همان‌طور که به زودی متوجه شدم، این سرمایه گذاری های عمدتا شکست خورده منعکس کننده یک الگوی بزرگتر در فناوری و توسعه هستند، که در آن فناوری های جدید خوش بینی و شور و نشاط را در نهایت با واقعیت های ناامید کننده از بین می برند.

با توجه به همین تجربه های شکست خورده، ناظران دانشگاهی و فعالان اجتماعی، پروژه های ICT4D را مورد انتقاد شدید قرار داده اند و دلایل بسیاری را که منجر به شکست این طرح ها می شود برشمردند، شاید بتوان این دلایل را به صورت زیر دسته بندی کرد:

علاقه مندان به ICT4D

فناوری مناسب با زمینه و محیطی که میهمان آن هستند را طراحی نمی کنند، به هنجار های اجتماعی-فرهنگی میزبان پایبند نیستند، ظرفیت های تامین برق در مناطق محروم را در نظر نمی گیرند، زیرساخت های حمل ونقل بد را در نظر نمی گیرد، از طریق یک مدل مالی مناسب برنامه ریزی نشده اند و انگیزه هایی برای همه ذینفعان فراهم نمی کند و غیره.

اما این فهرست از مشکلاتی که مطرح شده است در نهایت هیچ بینشی در مورد دلایل اصلی که منجر به شکست پروژه های ICT4D می شود به ما نمی دهد.

گرچه من و گروهم را هیچ چیز بیشتر از یافتن راهی که بتوانیم با فناوری ریشه فقر را در مناطق محروم بخشکانیم خوشحال نمی کرد.

اما زمانی که پروژه های تحقیقاتی را در حوزه های مختلف (آموزش، تامین مالی خرد، کشاورزی، مراقبت های بهداشتی) و با فناوری های مختلف (کامپیوتر، تلفن های همراه هوشمند طراحی شده سفارشی) انجام دادیم، الگویی که ارتباط چندانی با خود فناوری ها نداشت، پدیدار شد.

در هر یک از پروژه ها، تأثیرات یک فناوری کاملاً به قصد و ظرفیت افرادی که آن را مدیریت می کردند وابسته بود.

موفقیت پروژه های رایانه شخصی در مدارس به مدیران حامی و معلمان متعهد بستگی داشت.

فرآیند های اعتبار خرد با تلفن های همراه به دلیل سازمان های تامین مالی خرد موثر عمل کرد.

آموزش شیوه های کشاورزی از طریق ویدئو به افسران توسعه کشاورزی و کارکنان غیرانتفاعی متعهد نیاز داشت.

اگر بخواهم همه چیزهایی را که از طریق تحقیق در ICT4D یاد گرفتم خلاصه کنم، این چنین خواهد بود: فناوری – صرف نظر از اینکه چقدر خوب طراحی شده باشد – فقط یک افزایش دهنده ظرفیت انسان برای بهره بردن از شرایط جدید است، اما به هیج وجه عامل جایگزین نیست.

 

تقویت ظرفیت فناوری مناسب

اگر مجموعه ای از افراد شایسته و با ایده ها و اهداف خوب دارید، فناوری مناسب می تواند ظرفیت آن ها را تقویت کند و نتایج شگفت انگیزی برای شما به ارمغان بیاورد. اما، در شرایطی که نیروی انسانی نامطلوب وجود داشته باشد، مانند بوروکرات های فاسد دولتی، یا نیروی انسانی دارای حداقل ظرفیت باشد، مانند افرادی که از آموزش ابتدایی محروم شده اند، می توانم با قاطعیت بگویم که فناوری های پیشرفته هیچ کمکی به پیشرفت و توسعه مجموعه نخواهد کرد.

این نتیجه عینی مخالف نظر طرفداران تله سنتر ها است، که معتقدند آوردن اینترنت به روستا ها برای متحول کردن روستا ها کافی است و صرفا با ورود فناوری ما شاهد بروز تحولات بزرگ خواهیم بود.

فناوری از این جهت ظرفیت ها را افزایش می دهد که تأثیر آن با توجه به تغییرات اجتماعی مضاعف است.

در جهان توسعه یافته، این تمایل وجود دارد که اینترنت و سایر فناوری ها را به عنوان عواملی ضروری و ذاتی با ارزش مثبت ببینند و از آن ها در جهات مثبت استفاده کنند.

در واقع سهم سودمند آن ها مشروط به ظرفیت جذب در میان کاربران است که اغلب در کشور های در حال توسعه چنین ظرفیتی وجود ندارد.

فناوری تنها در حدی تأثیرات مثبت دارد که افراد مایل و قادر به استفاده مثبت از آن باشند.

چالش توسعه بین المللی این است که، پتانسیل جوامع فقیر هر میزان که باشد، این ظرفیت، و توانایی بهره بردن از آن بسیار پایین است و فناوری نمی تواند این ضعف را جبران کند.

در واقع فقر مانع اصلی در بهره بردن از فناوری در راستای توسعه این مناطق است.

این نکته ممکن است زمانی که به صورت انتزاعی بیان شود زیاد مهم تلقی نشود، اما برای هرکسی که انتظار دارد دنیا را با فناوری نجات دهد، پیامد مهمی دارد:

شما نمی توانید در رسیدن به اهدافتان موفق شوید مگر اینکه این فناوری در جایی به کار گرفته شود که ظرفیت های لازم در انسان های آن منطقه از قبل وجود داشته باشد (به واسطه آموزش و بالا بودن سطح زندگی و رشد عقلانیت)، یا اینکه مایل به سرمایه گذاری هنگفت در توسعه قابلیت ها و نهاد های انسانی باشید.

اما همان طور که گفتم بر خلاف واقعیت های موجود، باوری که توسط تکنوکرات ها به عنوان یک اصل پذیرفته شده است این است که انتشار گسترده فناوری با طراحی مناسب، به خودی خود، می تواند راه حل هایی برای فقر و سایر مشکلات اجتماعی ارائه دهد. اشتباه این دسته این است که آن ها نفوذ فناوری را با پیشرفت یکی می دانند.

 

تلفن همراه می تواند به پایان دادن فقر جهانی کمک کند؟

اخیراً، یکی از تیتر های مجله نیویورک تایمز، این بود که «آیا تلفن همراه می تواند به پایان دادن فقر جهانی کمک کند؟» ودر ادامه مقاله تاکید کرده بود: «امکانات ناشی از گسترش تلفن های همراه به طور بالقوه توانایی چنین کاری را دارند و انقلابی در این زمینه ایجاد می کنند».

تعبیر «انقلابی» در واقع همان افسانه اغوا کننده ای است که طرفداران این ایده ها از آن استفاده می کنند.

اغواکنندگی این تعابیر به این دلیل است که اساسا گسترش فناوری آسان تر از ایجاد تغییرات گسترده در نگرش های اجتماعی و ظرفیت انسانی است.

به عبارت دیگر، خرید صد هزار رایانه شخصی بسیار کمتر از ارائه آموزش واقعی برای صد هزار کودک زمان و انرژی می برد.

راه اندازی یک خط تلفن بهداشتی پیام رسان بسیار ساده تر از متقاعد کردن مردم به جوشاندن آب قبل از مصرف آن است.

نوشتن برنامه ای که به مردم کمک می کند بفهمند از کجا می توانند دارو بخرند آسان تر است تا اینکه آن ها را متقاعد کنید که دارو برای سلامتی آن ها مفید است، اما طرفداران ICT4D – آگاهانه یا غیر آگاهانه – این حقایق را نادیده می گیرند تا راه حل های خود را ترویج کنند.

برآورد هزینه های سالانه ICT4D در سراسر جهان دشوار است، اما بسته به آنچه رصد می شود، از صد ها میلیون تا ده ها میلیارد دلار متغیر است.

با توجه به وسعت سرمایه گذاری، می توان هزینه های فرصت قابل توجهی برای آن قائل شد. هزینه طرح OLPC صد دلار به ازای هر لپ تاپ بود که در نگاه اول و بدون توجه به کشور میزبان این طرح مقرون به صرفه به نظر می رسد، اما این تقریباً نیمی از بودجه آموزشی هند برای هر دانش آموز است که بیشتر آن در حال حاضر به حقوق معلمان اختصاص دارد.

آیا صد دلار برای یک کامپیوتر منطقی است وقتی 0.50 دلار در سال برای هر کودک برای قرص های کرم زدایی می تواند بروز انگل های عامل بیماری را کاهش دهد و حضور در مدرسه را 25 درصد افزایش دهد؟

علیرغم نیاز های حیاتی در همه زمینه های توسعه، طرفداران ICT4D نه تنها هزینه های فرصت فناوری را نادیده می گیرند، بلکه برای تأمین بودجه خود به بودجه های تخصیص یافته به اهداف غیرفناوری نیز چشم دارند و برای به دست آوردن آن به دولت ها فشار می آورند.

به دلایلی که گفتم و عدم ظرفیت های لازم و فقر شدید در واقع، فناوری درست است که به ثروتمندان کمک می کند تا ثروتمندتر شوند و از ظرفیت های آن استفاده بهتری کنند، اما بهره اندکی برای فقرا دارد، زیرا آن ها فاقد ظرفیت های لازم برای بهره برداری مناسب از آن هستند و به واسطه فقیر بودن فاقد رشد لازم برای استفاده از فناوری هستند، در نتیجه فناوری نیز همچنان به عنوان عاملی برای افزایش شکاف بین ثروتمندان و فقرا شناخته می شود.

فناوری این شکاف را از طریق سه مکانیسم افزایش می دهد. اول، دسترسی آسان، فناوری به طور دائم برای افراد ثروتمند و قدرتمند قابل دسترسی است. نه تنها به دست آوردن فناوری، بلکه بهره برداری، نگهداری و ارتقاء آن نیز هزینه دارد.

به عنوان مثال، اکثر کتابخانه های عمومی در ایالات متحده دسترسی رایگان به اینترنت دارند، اما ساکنان فقیرتر اوقات فراغت کمتری برای بازدید از آن ها دارند و به دلیل هزینه های حمل و نقل، دسترسی به آن فناوری برای آن ها دشوارتر است.

در این میان ممکن است موانع اجتماعی نیز وجود داشته باشد: بسیاری از مراکز روستایی که من در کشور های در حال توسعه بازدید کرده ام، به دلیل قوانین اجتماعی اجازه استفاده به افراد طبقه پایین، یا اعضای قبیله دیگر یا جنسیت مونث، را نمی دادند و حتی برای افراد کم برخوردار روستاهایشان قابل دسترسی نبودند.

علاوه بر این موانع، تولیدکنندگان فناوری نیز شکاف دیجیتال بین فقیر و غنی را تقویت می کنند.

آن ها به عنوان شرکت های خصوصی به دنبال سود بیشتر هستند پس، به طور کلی، محصولات خود را به گروه های بزرگتری از مشتریان ثروتمندتر، که احتمال خرید بیشتری دارند، ارائه می دهند.

فناوری علاقه سهامداران به سود را تقویت می کند، و در سطح جهانی، این بدان معناست که سخت افزار برای افرادی که در دفاتر تحت کنترل آب و هوا با برق AC پایدار کار می کنند، طراحی می شود.

نرم افزار به زبان هایی توسعه می یابد که بزرگترین و ثروتمندترین جمعیت جهان آن را درک می کنند؛ و محتوا تمایل دارد برای مخاطبانی با بیشترین درآمد نوشته شود تا توسط آن ها خریداری شود.

نتیجه باز هم این است که افراد محروم بیشتر در معرض آسیب قرار می گیرند. هند دارای بیش از بیست زبان محلی است، با این حال تقریباً تمام نرم افزار های مورد استفاده در آنجا به زبان انگلیسی هستند و این فرآیند استفاده از رایانه را برای کسانی که فقط به زبان محلی خود مسلط هستند و به دلیل فقر آموزشی زبان انگلیسی بلد نیستند دشوار می کند.

این یک حقیقت در بازار جهانی فناوری است: اگر یک فناوری برای کسی طراحی نشده باشد، او آن را نخواهد خرید؛ و اگر او آن را نخرد، تولیدکنندگان برای او طراحی نخواهند کرد؛ و این شعار یعنی فقرا اساسا در معادلات طراحی فناوری جایگاهی ندارند.

گرچه تله سنتر ها به دنبال رفع این مشکل بوده اند و افراد فقیر را مخاطب خود قرار می دادند، اما عموما به این نکته توجه نداشتند که شیوه های مترقی با توجه به ماهیت فناوری به تنهایی قادر به رفع کمبود های دیگری که فناوری نمی تواند جایگزین آن ها شود نیستند.

در حقیقت امکان دسترسی به یک زمین بازی به صورت مساوی برای همه، جایگزین نابرابری های بین خود بازیکنان نمی تواند باشد؛ و مسئله اساسی همین نابرابری بازیکنان است.

این حقیقت ما را به مکانیسم دوم می رساند: حتی اگر بتوان با دسترسی نابرابر به فناوری از طریق فناوری توزیع شده جهانی مقابله کرد، ظرفیت های متفاوت و نابرابر – از نظر آموزش، مهارت های اجتماعی یا ارتباطات اجتماعی – همچنان باقی می ماند.

آزمایش فکری زیر را در نظر بگیرید. به شما و یک کشاورز فقیر در دهکده ای دورافتاده، 24 ساعت فرصت داده می شود تا آنجا که می توانید برای خیریه مورد نظرتان پول جمع آوری کنید. هر دوی شما فقط به یک کامپیوتر متصل به اینترنت دسترسی نامحدود دارید.

چه کسی می تواند پول بیشتری جمع آوری کند؟ شما به دلیل تحصیلات، روابط اجتماعی، اعتماد به نفس و ظرفیت های سازمانی خود این کار را قطعا بهتر انجام می دهید. فناوری در هر دو مورد دقیقاً یکسان است، اما تفاوت در نتیجه به دلیل کیفیت های مرتبط با ویژگی های شخصی است. می توان استدلال کرد که پروژه های تله سنتر ها فاصله چندانی با نسخه واقعی این آزمایش ندارند.

مشتریان این مراکز از نظر سواد، تحصیلات، روابط اجتماعی، نفوذ سیاسی ضعف دارند، بنابراین در ارزشی که می توانند از اینترنت استخراج کنند دارای محدودیت هستند. با ظرفیت محدود شناختی و آموزشی مخاطبین، ارزش فناوری در این مکان ها به حداقل می رسد.

همراه با دسترسی و ظرفیت متفاوت، مکانیسم سوم انگیزه های متفاوت است که به گسترش واگرایی بین افراد ممتاز و طبقات بالا و حاشیه نشین ها کمک می کند. مردم می خواهند با فناوری هایی که به آن دسترسی دارند چه کنند؟ ما که در ICT4D کار کرده ایم، اغلب شاهد این واقعیت بوده ایم که افراد فقیر برای کسب آموزش بیشتر، یادگیری در مورد اقدامات بهداشتی یا ارتقای مهارت های حرفه ای عجله نمی کنند. در عوض، آن ها از فناوری در درجه اول برای سرگرمی استفاده می کنند. نظرسنجی های Telecenter نشان می دهد که وقتی جوانان روستایی به رایانه شخصی و اینترنت دسترسی یافتند استفاده اکثر آن ها بازی، تماشای فیلم یا مشاهده محتوای بزرگسالان است. بسیاری از آن ها در استفاده از نرم افزار های مورد نیاز برای دانلود ویدیو های YouTube از رایانه شخصی بر روی تلفن همراه مهارت پیدا می کنند. اما همین کاربران معمولاً درس های حسابداری و زبان مبتنی بر نرم افزار را کنار می گذارند. آنچه مداخله گران آن را استفاده «مولد» از فناوری می دانند، با تمایلات «بیهوده» کاربران به عکس خود تبدیل می شود.

من در این ماجرا افراد فقیر که قربانیان وضع موجود هستند را مقصر نمی دانم. هیچ یک از این سه مکانیسم لزوماً از شکست افرادی که فقیر هستند یا تحصیلات ضعیفی دارند صحبت نمی کند. بلکه سرزنش ها متوجه شرایط تاریخی، ساختار های اجتماعی و عدم تمایل جهان ثروتمند به سرمایه گذاری در آموزش با کیفیت بالا و همگانی است. در واقع، یکی از دلایل با ارزش بودن آموزش این است که اشتها و ظرفیت استفاده از ابزار های مدرن را ایجاد می کند. اگر اقتصاد های در حال توسعه این ظرفیت را داشتند، نیازی به فشار فناوری خارجی برای پیشرفت وجود نداشت بلکه افراد توانمند فناوری مورد نیاز خود را جذب یا توسعه می دهند.

آمریکای شمالی، اروپای غربی، ژاپن و چندین منطقه فعال از نظر اقتصادی نمونه هایی در این زمینه هستند. قبل از اینکه فناوری های دیجیتال تأثیر قابل توجهی در این کشور ها داشته باشد، آن ها توانسته بودند به قدرت های باثبات اقتصادی تبدیل شوند. در حقیقت تولید و مصرف پیشرفته آن ها از فناوری اطلاعات را می توان بیشتر به عنوان نتیجه پیشرفت های اقتصادی تفسیر کرد تا علت آن.

رایانه ها، اسلحه ها، کارخانه ها و دموکراسی ابزار های قدرتمندی هستند، اما نیرو هایی که تعیین می کنند در نهایت چگونه از آن ها استفاده می شود، انسان ها هستند.

شواهدی وجود دارد که کاربرد های فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشور های در حال توسعه هیچگاه مستقیماً به پیشرفت اجتماعی و اقتصادی منجر نشده است. تلویزیون را در نظر بگیرید. در گذشته ادعا میشد که شواهد مردم شناسی نشان می دهد که نمایش های تلویزیونی که ارزش های شهری را به تصویر می کشند می توانند نگرش های اجتماعی را در مناطق روستایی تغییر دهند. یکی از سازمان های غیرانتفاعی، مرکز رسانه های جمعیت، به صراحت این اصل را به منظور تأثیرگذاری بر نرخ تولد و شیوه های مراقبت بهداشتی در کشور های در حال توسعه با نمایش سریال هایی با پیام های اجتماعی مثبت اعمال می کند.

با این حال، نیم قرن بعد، متوجه شدیم که تلویزیون برای آموزش ملی یا کشاورزی، چه در کشور های توسعه یافته و چه در کشور های در حال توسعه، مفید نبوده است. مثلا در هند، با وجود اینکه حدود نیمی از خانواده ها تلویزیون دارند، اما تلویزیون مانعی در برابر فقر و بیماری این خانواده ها نبوده است. با هر پتانسیلی که برای تلویزیون در این زمینه قائل باشیم، جامعه – چه به عنوان تولید کننده و چه مصرف کننده فناوری – نتوانسته است آن را به طور مداوم در جهت توسعه در مقیاس بزرگ به کار گیرد.

نتیجه

حرف من این نیست که تکنولوژی بی فایده است. بلکه پیشرفت فناوری قطعا تأثیرات مثبتی دارد. اما ارزش یک فناوری به انگیزه ها و توانایی های سازمان هایی که از آن استفاده می کنند بستگی دارد

– روستاییان باید سازماندهی شوند، محتوا باید تولید شود و مربیان باید آموزش ببینند.

به عبارت دیگر، انتشار فناوری آسان است. اما باید بدانیم که پرورش ظرفیت انسانی که از آن به خوبی بتواند استفاده کند، نکته اصلی و مهم ماجرا است.

پلتفرم نوآوری باز کوشا از همه‌ی علاقمندان در حوزه فناوری و نوآوری دعوت می کند تا در مسابقات ایده یابی شرکت نمایند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

ضبط پیام صوتی

زمان هر پیام صوتی 5 دقیقه است